Wat gebeurt er met de koraalriffen rond Curaçao? Welke invloed hebben onze keuzes op het land op het leven onder water? En kunnen we natuur eigenlijk wel los zien van onze economie en de verdere ontwikkeling van het eiland?
In de nieuwe aflevering van Carmabi: Natuur en Meer...! gaat Cor Hameete van Carmabi Educatie in gesprek met marinebioloog René van der Zande. Een gesprek over koraal, wetenschap en natuurbehoud, maar vooral ook over de keuzes die we op Curaçao maken voor de toekomst.
Van Curaçao naar het Great Barrier Reef
René is geboren en opgegroeid op Curaçao. Zijn interesse in biologie bracht hem uiteindelijk naar de Universiteit Utrecht, waar hij zich specialiseerde in mariene biologie. Voor zijn onderzoek werkte hij onder andere op Curaçao en Bonaire.
Later vertrok hij naar Australië voor zijn PhD, waar hij onderzoek deed naar koralen en de manier waarop deze organismen reageren op veranderingen in hun omgeving. Daarbij keek hij onder meer naar de invloed van temperatuur, licht en voedingsstoffen op het functioneren van koraal.
In de podcast vertelt René waarom fundamenteel wetenschappelijk onderzoek zo belangrijk is. Niet ieder onderzoek levert direct een zichtbare oplossing op, maar zonder kennis over hoe ecosystemen functioneren is het vrijwel onmogelijk om goede, duurzame oplossingen te ontwikkelen.
Land en zee zijn één systeem
Een van de belangrijkste uitdagingen op Curaçao is volgens René dat problemen op het land en in zee nog te vaak als afzonderlijke problemen worden behandeld.
Op een klein eiland zijn beide juist sterk met elkaar verbonden. Wat op het land gebeurt, kan uiteindelijk gevolgen hebben voor onze kust en koraalriffen. Afvalwater is daarvan een belangrijk voorbeeld. Hoewel we het niet meer zien zodra het wordt weggespoeld, betekent dat niet dat het verdwenen is.
Naast afvalwater hebben de riffen te maken met onder andere overbevissing, verlies van de complexe structuur van het rif en wereldwijde ontwikkelingen zoals klimaatverandering.
Juist bij die wereldwijde problemen is het belangrijk om lokaal te doen wat wél binnen onze mogelijkheden ligt. Hoe gezonder en veerkrachtiger een ecosysteem is, hoe beter het bestand kan zijn tegen andere vormen van stress.
Natuur als fundament
In het gesprek komt ook de relatie tussen natuur, economie en toerisme uitgebreid aan bod. René pleit ervoor om natuur niet te beschouwen als één van de vele sectoren op Curaçao, maar als een fundament onder onze samenleving en economie.
Toeristische ontwikkeling kan inkomsten en werkgelegenheid opleveren, maar heeft ook gevolgen voor de omgeving. Volgens René moeten we daarom naar het volledige plaatje kijken: niet alleen naar wat ontwikkeling economisch oplevert, maar ook naar de kosten en druk die deze ontwikkeling met zich meebrengt.
Een gezonde planeet kan niet bestaan zonder een gezonde oceaan. Voor een eiland als Curaçao is die verbinding misschien nog wel duidelijker: de oceaan verbindt ons allemaal.
Is koraalrestauratie de oplossing?
Ook koraalrestauratie komt aan bod. René benadrukt dat het herstellen en uitplanten van koralen waardevol kan zijn, maar waarschuwt ervoor dit als dé oplossing voor de achteruitgang van koraalriffen te zien.
Wanneer niet wordt aangepakt waarom koraal op een bepaalde plek in eerste instantie is verdwenen, blijft herstel moeilijk. Restauratie moet daarom samengaan met onderzoek naar de oorzaken van achteruitgang en maatregelen die de druk op het ecosysteem verminderen.
Daarbij speelt wetenschap een belangrijke rol. Maar volgens René ligt daar ook een verantwoordelijkheid voor wetenschappers zelf: belangrijke wetenschappelijke kennis bereikt de samenleving nog lang niet altijd.
Wetenschappers moeten daarom niet alleen onderzoek doen, maar ook beter uitleggen wat ze ontdekken en waarom dat relevant is.
🎧 Luister nu naar aflevering #12: Koraal, wetenschap en Curaçao: René van der Zande over natuur als fundament voor onze toekomst via Carmabi: Natuur en Meer...! op Spotify.
Nieuwe podcast: René van der Zande over koraal, wetenschap en de toekomst van Curaçao